Hej! Skoro już siadamy do niemieckiej gramatyki, to zróbmy to na luzie, bez spinania się i wkuwania tabelek do nocy.
Dziś bierzemy na tapetę rekcję czasownika, ale w wersji „ogarniam to, bo ma sens” .
Skoro już wiesz, jak działa rekcja przymiotnika i rzeczownika, to teraz idealny moment, żeby spokojnie ogarnąć rekcję czasownika .
Jak myśleć o rekcji czasownika?
Nie pytaj:
„Jaki tu jest przypadek?”
Zapytaj:
„Z czym ten czasownik CHODZI w parze?”
Bo czasownik nigdy nie jest sam.
Np.:
warten auf + Akk
denken an + Akk
arbeiten bei + Dativ
To są gotowe konstrukcje.
Połączenie z rekcją przymiotnika i rzeczownika
Zobacz, jakie to logiczne:
diskutieren über+ Akk (czasownik)
die Diskussion über + Akk (rzeczownik)
Przyimek się najczęściej nie zmienia. Zmienia się tylko forma słowa.
Jak się uczyć rekcji czasownika (skutecznie)?
1. Najpierw przyimki „pewniaki”
Tak jak już znasz z wcześniejszych blogów:
Dativ zawsze: aus, bei, mit, nach, von, zu
Akkusativ zawsze:für, durch, gegen, um
Jeśli je widzisz – nie myślisz, działasz:)
2. Czasownik + przyimek = jedno słowo
Nie ucz się:
warten
auf
Tylko: warten_auf Akk. Jakby to był jeden wyraz.
3. Porównuj z tym, co już znasz
Jeśli znasz:
Interesse an + Dativ (rzeczownik)
To łatwiej zapamiętasz:
sich interessieren für + Akk (czasownik)
4. Minimalizm
Nie ucz się 20 czasowników naraz.
3–5 dziennie
każde w jednym własnym zdaniu.
To wystarczy.
Podsumowanie:
Rekcja czasownika to:
ten sam mechanizm co przy przymiotniku i rzeczowniku
prawie zawsze te same przyimki
ta sama logika
Jeśli już ogarnęłaś/ogarnąłeś jedno – drugie i trzecie to tylko kwestia czasu
Przykłady najczęściej używanych czasowników , wraz z ich przyimkami:
aus
bestehen aus
+ D
składać się z
bei
sich bedanken bei
+ D
dziękować komuś
sich beschweren bei
+ D
skarżyć się komuś
sich bewerben bei
+ D
ubiegać się w (np. firmie)
sich entschuldigen bei+ D / für +A
+ D
przepraszać kogoś( bei ) za cos (für)
helfen bei
+ D
pomagać przy czymś
zusehen bei
+ D
przyglądać się czemuś
zuschauen bei
+ D
patrzeć na coś, przyglądać się czemuś
mit
anfangen mit
+ D
zaczynać coś
aufhören mit
+ D
kończyć z czymś
beginnen mit
+ D
zaczynać coś
sich beschäftigen mit
+ D
zajmować się czymś
rechnen mit
+ D
liczyć się z czymś
sprechen mit
+ D
rozmawiać z kimś
streiten mit
+ D
kłócić się z kimś
telefonieren mit
+ D
rozmawiać przez telefon z kimś
sich unterhalten mit
+ D
rozmawiać z kimś
sich verabreden mit
+ D
umawiać się z kimś
vergleichen mit
+ D
porównywać z czymś
sich verstehen mit
+ D
rozumieć się z kimś
von
abhängen von
+ D
zależeć od
sich erholen von
+ D
odpocząć po czymś
erzählen von
+ D
opowiadać o
halten von
+ D
sądzić o czymś / mieć zdanie o czyms
hören von
+ D
słyszeć o czymś
reden von
+ D
mówić o czymś
sprechen von
+ D
mówić o czymś
zu
einladen zu
+ D
zapraszać na
sich entschließen zu
+ D
zdecydować się na
gehören zu
+ D
należeć do
gratulieren zu
+ D
gratulować z okazji
kommen zu
+ D
dojść do czegoś (np. wyniku)
sagen zu
+ D
powiedzieć o (w odniesieniu do czegoś)
schicken zu
+ D
wysyłać do
nach
fragen nach
+ D
pytać o
rufen nach
+ D
wołać kogoś / za kims
suchen nach
+ D
szukać czegoś
sich erkundigen nach
+ D
dowiadywać się o
für
ausgeben für
+ A
wydawać na
sich bedanken für
+ A
dziękować za
danken für
+ A
dziękować za
sich entscheiden für
+ A
zdecydować się na
sich entschuldigen für
+ A
przepraszać za
halten für
+ A
uważać za
kämpfen für
+ A
walczyć za
sorgen für
+ A
troszczyć się o
über
sich ärgern über
+ A
złościć się z powodu
sich aufregen über
+ A
denerwować się czymś
diskutieren über
+ A
dyskutować o
erschrecken über +A (rzadsza forma ) / vor + D (czestsze)
+ A
przestraszyć się czegoś
erzählen über
+ A
opowiadać o
sich informieren über
+ A
informować się o
lachen über
+ A
śmiać się z
nachdenken über
+ A
zastanawiać się nad
sagen über
+ A
powiedzieć o
schimpfen über
+ A
kląć na / pomstować na
sprechen über
+ A
mówić o czymś
streiten über
+ A
kłócić się o
sich unterhalten über
+ A
rozmawiać o
sich wundern über
+ A
dziwić się czemuś
um
sich bemühen um
+ A
starać się o
sich bewerben um
+ A
ubiegać się o
bitten um
+ A
prosić o
gehen um
+ A
chodzić o coś
sich handeln um
+ A
chodzić o coś (temat)
gegen
protestieren gegen
+ A
protestować przeciw
sein gegen
+ A
być przeciwko
sich versichern gegen
+ A
ubezpieczać się od
durch
ersetzen durch
+ A
zastąpić czymś
an (Akk. / Dat.)
denken an
+ A
myśleć o
sich erinnern an
+ A
przypominać sobie coś
glauben an
+ A
wierzyć w
sich wenden an
+ A
zwracać się do
schreiben an
+ A
pisać do
schicken an
+ A
wysyłać do
leiden an
+ D
cierpieć na
sterben an
+ D
umrzeć na
teilnehmen an
+ D
brać udział w
zweifeln an
+ D
wątpić w
erkennen an
+ D
rozpoznać po
auf
achten auf
+ A
uważać na
ankommen auf
+ A
zależeć od
antworten auf
+ A
odpowiadać na
aufpassen auf
+ A
pilnować, uważać na
bestehen auf +A / aus +D
+ A / D
nalegać na+A / składać się z+D
sich beziehen auf
+ A
odnosić się do
sich freuen auf
+ A
cieszyć się na (coś w przyszłości)
hoffen auf
+ A
mieć nadzieję na
sich konzentrieren auf
+ A
koncentrować się na
sich verlassen auf
+ A
polegać na
sich vorbereiten auf
+ A
przygotować się na
Beispielsätze:
abhängen von – zależeć od
Es hängt vom Wetter ab. – To zależy od pogody.
anfangen mit – zaczynać coś od
Wir fangen mit der Arbeit an. – Zaczynamy od pracy.
antworten auf – odpowiadać na
Er antwortet auf meine Frage. – On odpowiada na moje pytanie.
arbeiten an – pracować nad
Sie arbeitet an einem neuen Projekt. – Ona pracuje nad nowym projektem.
aufhören mit – przestać (robić coś)
Ich höre mit dem Rauchen auf. – Przestaję palić.
sich ärgern über – złościć się na
Sie ärgert sich über die schlechte Nachricht. – Ona złości się na złą wiadomość.
beginnen mit – zaczynać coś
Er beginnt mit den Hausaufgaben. – On zaczyna od pracy domowej.
bestehen auf – nalegać na
Sie besteht darauf, dass sie recht hat. – Ona nalega, że ma rację.
denken an – myśleć o
Ich denke an meine Freunde. – Myślę o moich przyjaciołach.
danken für – dziękować za
Ich danke dir für das Geschenk. – Dziękuję ci za prezent.
diskutieren über – dyskutować o
Wir diskutieren über das neue Gesetz. – Dyskutujemy o nowym prawie.
einladen zu – zapraszać na
Sie lädt mich zu ihrer Feier ein. – Ona zaprasza mnie na swoje przyjęcie.
entschuldigen sich für – przepraszać za
Ich entschuldige mich für meinen Fehler. – Przepraszam za mój błąd.
sich freuen auf – cieszyć się na coś (w przyszłości)
Ich freue mich auf das Wochenende. – Cieszę się na weekend.
freuen sich über – cieszyć się z czegoś (teraz)
Wir freuen uns über das Geschenk. – Cieszymy się z prezentu.
gewinnen an – zyskać na
Er hat an Erfahrung gewonnen. – On zyskał na doświadczeniu.
glauben an – wierzyć w
Sie glaubt an den Erfolg. – Ona wierzy w sukces.
glauben an – wierzyć w
Er glaubt an die Zukunft. – On wierzy w przyszłość.
hoffen auf – mieć nadzieję na
Wir hoffen auf gutes Wetter. – Mamy nadzieję na dobrą pogodę.
hinweisen auf – wskazywać na
Er weist auf die Fehler hin. – On wskazuje na błędy.
hoffen auf – liczyć na
Sie hofft auf eine schnelle Lösung. – Ona liczy na szybkie rozwiązanie.
sich interessieren für – interesować się czymś
Ich interessiere mich für Kunst. – Interesuję się sztuką.
kämpfen für – walczyć o
Sie kämpfen für ihre Rechte. – Walczą o swoje prawa.
kämpfen gegen – walczyć przeciwko
Wir kämpfen gegen Ungerechtigkeit. – Walczymy przeciwko niesprawiedliwości.
kommen zu – dochodzić do
Wir kommen zu dem Schluss, dass es notwendig ist, zu handeln. – Dochodzimy do wniosku, że konieczne jest działanie.
lachen über – śmiać się z
Sie lachen über den Witz. – Śmieją się z dowcipu.
nachdenken über – zastanawiać się nad
Ich muss über diese Entscheidung nachdenken. – Muszę zastanowić się nad tą decyzją.
sich konzentrieren auf – koncentrować się na
Er konzentriert sich auf seine Arbeit. – On koncentruje się na swojej pracy.
sich kümmern um – troszczyć się o
Sie kümmert sich um ihre Kinder. – Ona troszczy się o swoje dzieci.
leiden an – cierpieć na (chorobę)
Er leidet an einer seltenen Krankheit. – On cierpi na rzadką chorobę.
leiden unter – cierpieć z powodu (trudnej sytuacji)
Viele Menschen leiden unter der Armut. – Wiele osób cierpi z powodu ubóstwa.
nachfragen bei – pytać u kogoś
Ich frage bei meinem Lehrer nach. – Podpytam mojego nauczyciela.
nachsehen in – sprawdzać w
Ich muss das Wort im Wörterbuch nachsehen. – Muszę sprawdzić to słowo w słowniku.
rechnen mit – liczyć się z czymś
Wir müssen mit Problemen rechnen. – Musimy liczyć się z problemami.
reden über – rozmawiać o
Wir reden über das neue Projekt. – Rozmawiamy o nowym projekcie.
schreiben an – pisać do
Ich schreibe einen Brief an meine Freundin. – Piszę list do mojej przyjaciółki.
sich schämen für – wstydzić się za
Er schämt sich für sein Verhalten. – Wstydzi się za swoje zachowanie.
schützen vor – chronić przed
Der Regenmantel schützt vor dem Regen. – Płaszcz chroni przed deszczem.
sich sorgen um – martwić się o
Sie sorgt sich um ihre Gesundheit. – Ona martwi się o swoje zdrowie.
sich sorgen für – troszczyć się o
Er sorgt für seine Familie. – On troszczy się o swoją rodzinę.
staunen über – dziwić się czymś
Ich staune über die Schönheit dieses Ortes. – Dziwię się urodzie tego miejsca.
teilnehmen an – brać udział w
Ich nehme an der Konferenz teil. – Biorę udział w konferencji.
träumen von – marzyć o
Sie träumt von einer Weltreise. – Ona marzy o podróży dookoła świata.
sich verlassen auf – polegać na
Du kannst dich auf mich verlassen. – Możesz na mnie polegać.
verstoßen gegen – naruszać coś
Er hat gegen die Regeln verstoßen. – On naruszył zasady.
verzichten auf – rezygnować z
Ich verzichte auf das Angebot. – Rezygnuję z oferty.
warten auf – czekać na
Ich warte auf den Bus. – Czekam na autobus.
weinen über – płakać z powodu
Sie weint über den Verlust ihres Hundes. – Płacze z powodu utraty swojego psa.
wenden sich an – zwrócić się do
Ich wende mich an den Kundendienst. – Zwracam się do obsługi klienta.
zweifeln an – wątpić w
Ich zweifle an seiner Ehrlichkeit. – Wątpię w jego uczciwość.
abstimmen über – głosować w sprawie
Wir stimmen über das Projekt ab. – Głosujemy w sprawie projektu.
antworten auf – odpowiadać na
Sie antwortet auf den Brief. – Ona odpowiada na list.
arbeiten für – pracować dla
Er arbeitet für eine große Firma. – On pracuje dla dużej firmy.
beginnen mit – zaczynać
Wir beginnen mit der Besprechung. – Zaczynamy spotkanie.
bestellen bei – zamawiać u
Ich bestelle bei tym Restaurant. – Zamawiam w tej restauracji.
sich bewerben um – ubiegać się o
Sie bewirbt sich um einen Job. – Ona ubiega się o pracę.
denken an – myśleć o
Ich denke oft an dich. – Często myślę o tobie.
einverstanden sein mit – zgadzać się z
Ich bin mit dem Vorschlag einverstanden. – Zgadzam się z propozycją.
erinnern an – przypominać sobie coś
Ich erinnere mich an diesen Tag. – Przypominam sobie ten dzień.
erzählen von – opowiadać o
Er erzählt von seiner Reise. – On opowiada o swojej podróży.
fragen nach – pytać o
Sie fragt nach dem Weg. – Ona pyta o drogę.
freuen sich auf – cieszyć się na coś
Wir freuen uns auf das Konzert. – Cieszymy się na koncert.
hören von – słyszeć o
Hast du von dem Unfall gehört? – Słyszałeś o wypadku?
interessieren sich für – interesować się czymś
Ich interessiere mich für Technik. – Interesuję się techniką.
lachen über – śmiać się z
Alle lachen über den Witz. – Wszyscy śmieją się z dowcipu.
sich langweilen bei – nudzić się przy
Ich langweile mich bei diesem Film. – Nudzę się przy tym filmie.
passen zu – pasować do
Das Kleid passt zu dir. – Ta sukienka pasuje do ciebie.
reden über – rozmawiać o
Wir reden über das Wetter. – Rozmawiamy o pogodzie.
schauen auf – patrzeć na
Er schaut auf die Uhr. – On patrzy na zegarek.
schimpfen über – kląć na / narzekać na / złościć się na / psioczyć na
Sie schimpft über ihre Arbeit. – Ona narzeka na swoją pracę.
sich sehnen nach – tęsknić za
Ich sehne mich nach dem Urlaub. – Tęsknię za urlopem.
sprechen über – mówić o
Wir sprechen über die Zukunft. – Mówimy o przyszłości.
stehen auf – lubić
Sie steht total auf Musik. – Ona lubi muzykę.
stehen auf – być kimś/czymś zafascynowanym
Sie steht auf ihn. – Ona ma na jego punkcie bzika.
stoßen auf – natrafić na
Er ist auf ein Problem gestoßen. – On natrafił na problem.
suchen nach – szukać czegoś
Wir suchen nach einer Lösung. – Szukamy rozwiązania.
sich sorgen um – martwić się o
Sie sorgt sich um die Zukunft. – Ona martwi się o przyszłość.
teilnehmen an – brać udział w
Er nimmt an dem Wettbewerb teil. – On bierze udział w konkursie.
träumen von – marzyć o
Ich träume von einer Weltreise. – Marzę o podróży dookoła świata.
warten auf – czekać na
Wir warten auf den Zug. – Czekamy na pociąg.
weinen über – płakać z powodu
Er weint über den Verlust seines Hundes. – On płacze z powodu straty swojego psa.
sich wundern über – dziwić się czymś
Ich wundere mich über den Lärm. – Dziwię się temu hałasowi.
zweifeln an – wątpić w
Ich zweifle an seiner Ehrlichkeit. – Wątpię w jego uczciwość.
abhängen von – zależeć od
Es hängt von der Entscheidung des Chefs ab. – To zależy od decyzji szefa.
achten auf – uważać na
Achte auf den Verkehr! – Uważaj na ruch uliczny!
sich beschäftigen mit – zajmować się czymś
Ich beschäftige mich mit Geschichte. – Zajmuję się historią.
sich entschließen zu – zdecydować się na
Sie hat sich zu einem Studium entschieden. – Ona zdecydowała się na studia.
sich freuen über – cieszyć się z czegoś
Wir freuen uns über den Erfolg. – Cieszymy się z sukcesu.
gehen um – chodzić o
Es geht um das Wohl der Kinder. – Chodzi o dobro dzieci.
halten für – uważać za
Ich halte ihn für sehr kompetent. – Uważam go za bardzo kompetentnego.
Czas na Was :)
Aufgabe 1
Wstaw odpowiedni czasownik z przyimkiem :
Ich __________ mich ___ deine Zukunft.
Sie __________ sich ___ ihren Bruder.
Wir __________ ___ einer Lösung.
Er __________ sich____ sein Angebot.
Ich __________ mich ___ diesen Fehler.
Sie __________ ___ Hilfe.
Wir __________uns ___ den neuen Job.
Er __________sich ___ dem Problem.
Ich __________ ___ meine Kollegen.
Sie __________ ___ ihre Entscheidung.
Aufgabe 2
Ułóż poprawne zdania:
interessiert / sich / für / Technik / er
wartet / den Bus / auf / sie
sprechen / über / das Projekt / wir
bedankt / bei / sich / dem Lehrer / er
freut / auf / sich / den Urlaub / sie
denkt / an / seine Familie / er
kümmert / um / die Kinder / sie
glaubt / an / den Erfolg / er
arbeitet / bei / einer Firma / sie
diskutieren / über / das Thema / wir
Aufgabe 3
Przetłumacz na język niemiecki:
Czekam na odpowiedź.
On interesuje się polityką.
Dziękujemy nauczycielowi.
Myślisz o zmianie pracy?
Ona martwi się o egzamin.
Rozmawiamy o planach.
On wierzy w swoje umiejętności.
Cieszę się z wyniku.
Ona pracuje w dużej firmie.
Dbam o swoje zdrowie.
LÖSUNGEN
Aufgabe 1
interessiere – für
sorgt – um
suchen – nach
interessiert – für
entschuldige – für
bittet – um
freuen – auf
beschäftigt – mit
verlasse – auf
zweifelt – an
Aufgabe 2
Er interessiert sich für Technik.
Sie wartet auf den Bus.
Wir sprechen über das Projekt.
Er bedankt sich bei dem Lehrer.
Sie freut sich auf den Urlaub.
Er denkt an seine Familie.
Sie kümmert sich um die Kinder.
Er glaubt an den Erfolg.
Sie arbeitet bei einer Firma.
Wir diskutieren über das Thema.
Aufagbe 3
Ich warte auf die Antwort.
Er interessiert sich für Politik.
Wir danken dem Lehrer.
Denkst du an einen Jobwechsel?
Sie sorgt sich um die Prüfung.
Wir sprechen über die Pläne.
Er glaubt an seine Fähigkeiten.
Ich freue mich über das Ergebnis.
Sie arbeitet in einer großen Firma.
Ich kümmere mich um meine Gesundheit.
To tyle na dziś:) Jeśli dotarłaś / dotarłeś do końca – brawo! W następnym wpisie pojawi się kolejny luźny blog gramatyczny, więc zostań ze mną i… bis bald!