Rekcja rzeczownika
Jeśli uczysz się niemieckiego dłużej niż tydzień, to na pewno już wiesz jedno: przyimki rządzą przypadkami. I robią to bezlitośnie:)
Ale mam dla Ciebie dobrą wiadomość: rekcja rzeczownika nie jest taka straszna, jak ją malują.
Co to w ogóle jest ta rekcja rzeczownika?
Najprościej mówiąc: rekcja rzeczownika to informacja, z jakim przyimkiem i przypadkiem dany rzeczownik „chodzi w parze”.
Tak samo jak mówimy die Angst vor etwas albo die Hoffnung auf etwas – tego nie wymyślamy, tylko się tego uczymy.
Dobra wiadomość:
Na szczęście nie musisz uczyć się każdego połączenia rzeczownik + przyimek + przypadek osobno.
Wystarczy, że ogarniesz kilka kluczowych przyimków, a reszta zacznie się układać w logiczną całość.
Przyimki, po których ZAWSZE jest Dativ to: aus, bei, mit, nach, von, zu
Jeśli widzisz którykolwiek z nich — nie myślisz, nie kombinujesz, dajesz Dativ. Koniec :)
Przyimki, po których ZAWSZE jest Akkusativ : für, durch, gegen, um
Tu też zero filozofii — Akkusativ i jedziemy dalej.
Przyimki „dwulicowe” :)
Są też takie, które mogą łączyć się i z Dativem, i z Akkusativem. Oto one: an, in, auf
I tu niestety trzeba: albo zapamiętać całe wyrażenie albo nauczyć się go w kontekście
Ale spokojnie — zaraz zobaczysz masę przykładów.
Najczęstsze rzeczowniki z rekcją (ściąga)
Poniżej masz listę rzeczowników z rekcją, które naprawdę warto znać. Traktuj ją jak bazę do nauki:
- die Abhängigkeit von + D – zależność od
- der Abschied von + D – pożegnanie z
- der Abstand von + D – odstęp od
- die Ähnlichkeit mit + D – podobieństwo do
- das Angebot an + D – oferta czegoś
- die Angst vor + D – strach, obawa przed
- die Angst um + D – strach, obawa o
- der Anlass zu + D – okazja do
- der Anteil an + D – udział w
- der Antrag auf + A – wniosek o
- die Antwort auf + A – odpowiedź na
- der Appetit auf + A – apetyt na
- die Arbeit an + D – praca nad
- die Armut an + D – ubóstwo / brak czegoś
- das Attentat auf + A – zamach na
- der Bedarf an + D – zapotrzebowanie na
- das Bedürfnis nach + D – potrzeba czegoś
- die Begeisterung für + A – zapał, entuzjazm do
- die Begründung für + A – uzasadnienie czegoś
- das Beispiel für + A – przykład na
- die Bekanntschaft mit + D – znajomość z
- der Beitrag zu + D – wkład do
- der Beitritt zu + D – przystąpienie do
- die Bemühung um + A – staranie się o
- die Bereitschaft zu + D – gotowość do
- der Bericht über + A – relacja o
- die Beschäftigung mit + D – zajmowanie się czymś
- die Bitte um + A – prośba o
- die Bitte an + A – prośba do
- der Dank für + A / an + A – podziękowanie za / komuś
- die Diskussion über + A – dyskusja o der Druck auf + A – nacisk na
- die Entscheidung über + A – decyzja o
- der Eingriff in + A – ingerencja w
- die Einladung zu + D – zaproszenie na
- die Einladung in + A – zaproszenie do
- die Empörung über + A – oburzenie z powodu
- die Entschuldigung für + A – usprawiedliwienie czegoś
- die Erinnerung an + A – wspomnienie, pamięć o
- die Fähigkeit zu + D – zdolność do
- die Frage nach + D – pytanie o
- die Frage an + A – pytanie do
- die Freude an + D – radość z
- die Freude über + A – radość z
- der Gedanke an + A – myśl o
- der Gegensatz zu + D – przeciwieństwo do
- die Gelegenheit zu + D – okazja do
- der Glaube an + A – wiara w
- der Grund für + A – powód
- die Grundlage für + A – podstawa czegoś
- die Hilfe bei + D – pomoc w / przy
- der Hinweis auf + A – wskazówka, zwrócenie uwagi na
- die Hoffnung auf + A – nadzieja na
- der Eindruck auf + A – wrażenie na
- der Einfluss auf + A – wpływ na
- die Information über + A – informacja o
- das Interesse an + D – zainteresowanie czymś
- das Interesse für + A – zainteresowanie czymś
- der Kampf um + A – walka o
- der Kampf für + A – walka za
- der Kampf gegen + A – walka przeciw
- die Kontrolle über + A – kontrola nad
- die Kritik an + D – krytyka czegoś
- die Liebe zu + D – miłość do
- die Lust auf + A – ochota na
- der Mangel an + D – brak czegoś d
- er Mut zu + D – odwaga do
- die Nachfrage nach + D – popyt na
- die Neigung zu + D – skłonność do
- der Protest gegen + A – protest przeciw
- die Prüfung in + D – egzamin z
- das Recht auf + A – prawo do
- die Reaktion auf + A – reakcja na
- die Rede von + D – mowa o
- der Reichtum an + D – bogactwo w
- die Rücksicht auf + A – wzgląd na
- die Schuld an + D – wina w czymś
- der Schutz vor + D – ochrona przed
- die Sehnsucht nach + D – tęsknota za
- die Sorge um + A – troska o
- die Sorge für + A – troska o
- der Spaß an + D – radość z
- der Stolz auf + A – duma z
- das Streben nach + D – dążenie do
- die Suche nach + D – poszukiwanie czegoś
- die Teilnahme an + D – udział w
- der Traum von + D – marzenie o
- der Überblick über + A – przegląd / orientacja w
- die Übersetzung in + A – tłumaczenie na
- die Verantwortung für + A – odpowiedzialność za
- der Vergleich mit + D – porównanie z
- der Vergleich zu + D – porównanie do
- die Versicherung gegen + A – ubezpieczenie od
- das Verständnis für + A – zrozumienie / wyrozumiałość dla
- der Verstoß gegen + A – wykroczenie przeciw
- die Verwandtschaft mit + D – pokrewieństwo z
- der Verzicht auf + A – rezygnacja z
- die Voraussetzung für + A – warunek
- die Vorbereitung auf + A – przygotowanie do
- die Werbung für + A – reklama czegoś
- die Werbung um + A – staranie się o
- der Wunsch nach + D – życzenie / pragnienie czegoś
- die Zufriedenheit mit + D – zadowolenie z
- der Zusammenhang mit + D – związek z
- der Zwang zu + D – przymus do
- der Zweifel an + D – wątpliwość / zwątpienie w
Przykłady w zdaniach:
Die Angst vor Fehlern (D) blockiert viele Menschen. – Strach przed błędami blokuje wielu ludzi.
Er hat große Hoffnung auf Erfolg (A). – Ma dużą nadzieję na sukces.
Ihre Liebe zu Kindern (D) ist bewundernswert. – Jej miłość do dzieci jest godna podziwu.
Wir warten auf die Antwort auf unsere E-Mail (A). – Czekamy na odpowiedź na naszego maila.
Der Mangel an Zeit (D) ist heute ein großes Problem. – Brak czasu jest dziś dużym problemem.
Sie zeigte Interesse an der Stelle (D). – Okazała zainteresowanie stanowiskiem.
Sein Wunsch nach Ruhe (D) ist verständlich. – Jego życzenie spokoju jest zrozumiałe.
Die Freude über das Ergebnis (A) war riesig. – Radość z wyniku była ogromna.
Er arbeitet an einem neuen Projekt (D). – On pracuje nad nowym projektem.
Der Traum von einem eigenen Haus (D) lebt weiter. – Marzenie o własnym domu nadal żyje.
Sie stellte einen Antrag auf Unterstützung (A). – Złożyła wniosek o wsparcie.
Die Kritik an seinem Verhalten (D) war berechtigt. – Krytyka jego zachowania była uzasadniona.
Er hat kein Interesse an Politik (D). – On nie ma zainteresowania jeśli chodzi o politykę.
Die Erinnerung an die Schulzeit (A) bleibt in meinem Gedächtnis. – Wspomnienie czasów szkolnych pozostaje w mojej pamięci.
Ihre Fähigkeit zu schnellem Lernen (D) hilft ihr sehr. – Jej zdolność do szybkiej nauki bardzo jej pomaga.
Die Bitte um Hilfe (A) kam zu spät. – Prośba o pomoc przyszła za późno.
Der Beitrag zu diesem Projekt (D) war wichtig. – Wkład w ten projekt był ważny.
Die Entscheidung über den Termin (A) fällt morgen. – Decyzja o terminie zapadnie jutro.
Sein Glaube an sich selbst (A) ist stark. – Jego wiara w siebie jest silna.
Die Teilnahme an der Schulung (D) ist Pflicht. – Udział w szkoleniu jest obowiązkowy.
Czas na Was:)
Aufgabe 1 - Wstaw poprawny rzeczownik z przyimkiem:
- Er hat große __________ __________ Erfolg.
- Der __________ __________ Zeit macht viele Menschen nervös.
- Sie zeigte großes __________ __________ die neue Arbeit.
- Wir warten noch auf die __________ __________ deine E-Mail.
- Sein __________ __________ dem Projekt war sehr wichtig.
- Sein __________ __________ Ruhe ist völlig verständlich.
- Die __________ __________ seinem Verhalten war berechtigt.
- Er hat einen __________ __________ einer eigenen Firma.
- Die __________ __________ Hilfe kam leider zu spät.
- Ihre __________ __________ schnellem Lernen beeindruckt alle.
Aufgabe 2 - Ułóż zdania z rozsypanki:
- an / Interesse / er / hat / Musik
- zu / Liebe / große / sie / Tieren / hat
- Mangel / an / Geld / herrscht / oft
- auf / Hoffnung / wir / Erfolg / haben
- Teilnahme / an / wichtig / ist / Kurs / dem
- Traum / von / Kindheit / der / blieb / unerfüllt
- Kritik / an / laut / war / Entscheidung / der
- Wunsch / nach / Ruhe / sein / klar / ist
- Arbeit / an / Projekt / neuen / beginnt
- Bitte / um / Hilfe / die / kam/ zu / spät
Aufgabe 3 – Przetłumacz zdania na język niemiecki:
- On ma nadzieję na lepszą przyszłość.
- Jej miłość do muzyki jest ogromna.
- Brak doświadczenia jest problemem.
- Złożyli wniosek o nową pracę.
- Jego zainteresowanie językami rośnie.
- Radość z wyniku była widoczna.
- Pracujemy nad nowym pomysłem.
- Marzenie o podróży wciąż trwa.
- Krytyka decyzji była głośna.
- Udział w kursie jest obowiązkowy.
Lösungen
Aufgabe 1
- Hoffnung auf -Er hat große Hoffnung auf Erfolg.
- Mangel an -Der Mangel an Zeit macht viele Menschen nervös.
- Interesse an- Sie zeigte großes Interesse an der neuen Arbeit.
- Antwort auf -Wir warten noch auf die Antwort auf deine E-Mail.
- Beitrag zu -Sein Beitrag zu dem Projekt war sehr wichtig.
- Wunsch nach -Sein Wunsch nach Ruhe ist völlig verständlich.
- Kritik an -Die Kritik an seinem Verhalten war berechtigt.
- Traum von -Er hat einen Traum von einer eigenen Firma.
- Bitte um -Die Bitte um Hilfe kam leider zu spät.
- Fähigkeit zu -Ihre Fähigkeit zu schnellem Lernen beeindruckt alle.
Aufgabe 2
- Er hat Interesse an Musik.
- Sie hat große Liebe zu Tieren.
- Oft herrscht Mangel an Geld.
- Wir haben Hoffnung auf Erfolg.
- Die Teilnahme an dem Kurs ist wichtig.
- Der Traum von der Kindheit blieb unerfüllt.
- Die Kritik an der Entscheidung war laut.
- Sein Wunsch nach Ruhe ist klar.
- Die Arbeit an dem neuen Projekt beginnt.
- Die Bitte um Hilfe kam zu spät.
Aufgabe 3
- Er hat Hoffnung auf eine bessere Zukunft.
- Ihre Liebe zu Musik ist groß.
- Der Mangel an Erfahrung ist ein Problem.
- Sie stellten einen Antrag auf eine neue Stelle.
- Sein Interesse an Sprachen wächst.
- Die Freude über das Ergebnis war sichtbar.
- Wir arbeiten an einer neuen Idee.
- Der Traum von einer Reise lebt weiter.
- Die Kritik an der Entscheidung war laut.
- Die Teilnahme an dem Kurs ist Pflicht.
Na dziś to tyle:) Dzięki, że tu byłaś/byłeś — w kolejnym wpisie pojawi się następny blog gramatyczny - już planuję :)
Do zobaczenia następnym razem! Eure Agnes