Tryb rozkazujący

• 27 września 2025, godz: 13:26
• Agnieszka Kastner

Tryb rozkazujący w języku niemieckim

– prosto i na luzie:)

Tryb rozkazujący (der Imperativ) to nic innego jak forma, której używamy, żeby kogoś poprosić, zachęcić albo rozkazać: „Idź!”, „Usiądź!”, „Nie rób tego!”.

W niemieckim mamy trzy adresaty poleceń:

• du (ty)
• ihr (wy)
• Sie (Pan / Pani / Państwo – forma grzeczna)

Jak tworzyć Imperativ?

1. dla „du” (ty) Od formy „du” w czasie teraźniejszym odcinamy końcówkę -st.

• du gehst → Geh! (Idź!)
• du machst → Mach! (Rób!)
• wyjątek: czasowniki z nieregularną odmianą, np. du isst → Iss! (Jedz!), du sprichst → Sprich! (Mów!).
• czasami można dodać „-e”: Höre! zamiast krótszego Hör! (Słuchaj!).
• czasownik, które w odmianie dostają przeglos, tracą go w trybie rozkazującym, np. fahr ! trag!

    2. dla „ihr” (wy) Używamy formy 2. os. l.mn. bez „ihr”:

• ihr geht → Geht! (Idźcie!)
• ihr macht → Macht! (Róbcie!)

    3. dla „Sie” (forma grzeczna) Używamy formy 3. os. l.mn. + „Sie”:

• Sie gehen → Gehen Sie! (Proszę iść!) Można dodać -bitte.  Gehen Sie bitte!
• Sie machen → Machen Sie! (Proszę zrobić!)

    4. nieregularne „sein” i „haben”

• Sei! (Bądź! – du)
• Seid! (Bądźcie! – ihr)
• Seien Sie! (Proszę być! – Sie)
• Hab! (Miej! – du)
• Habt! (Miejcie! – ihr)
• Haben Sie! (Proszę mieć! – Sie)

    5. Czasowniki rozdzielnie złożone rozdzielamy też w trybie rozkazującym:

• Steh auf! (Wstań!)
• Ruf mich an! (Zadzwoń do mnie!)

  ---

Czas na krótki żarcik:)

Opa zu seinem Enkel:

„Zu Weihnachten bekommst du ein Buch. Welches hättest du denn gerne?“

Enkel: „Dein Sparbuch.“ :)

Wracamy do trybu rozkazujacego:)

24 przykładowe zdania w Imperativie:

1. Otwórz okno! — Mach das Fenster auf!
2. Zamknij drzwi! — Schließ die Tür!
3. Idź do sklepu! — Geh in den Laden!
4. Przynieś mi wodę! — Bring mir Wasser!
5. Posłuchaj mnie! — Hör mir zu!
6. Zjedz to! — Iss das!
7. Bądź cicho! — Sei still!
8. Bądź cierpliwy! — Sei geduldig!
9. Miej odwagę! — Hab Mut!
10. Wasz bagaż zostawcie tu! — Lasst hier euer Gepäck!
11. Pomóżcie mi! — Helft mir!
12. Nie róbcie tego! — Macht das nicht!
13. Odpocznijcie chwilę! — Ruh euch kurz aus!
14. Usiądź, proszę! — Setz dich, bitte!
15. Usiądźcie, proszę! — Setzt euch, bitte!
16. Proszę, usiądź Panie Müller! — Setzen Sie sich, Herr Müller!
17. Piszcie lepiej! — Schreibt besser!
18. Napisz mi wiadomość! — Schreib mir eine Nachricht!
19. Zrób to jutro! — Mach das morgen!
20. Przestań narzekać! — Hör auf zu jammern!
21. Zadzwoń do mnie jutro! — Ruf mich morgen an!
22. Włącz światło! — Mach das Licht an!
23. Wyłącz telewizor! — Schalt den Fernseher aus!
24. Bądź odważny! — Sei mutig!

Zachęcam do zrobienia zadań samodzielnie:

Aufgabe 1 – Przetłumacz na język niemiecki (tryb rozkazujący):

1. Pomóż mi (du)
2. Przestań mówić (du)
3. Otwórz drzwi (du)
4. Napisz list (du)
5. Idź spać (du)
6. Zjedz śniadanie (du)
7. Słuchaj uważnie (du)
8. Przyjdź tutaj (du)
9. Zrób zadanie domowe (du)
10. Usiądź, proszę (du)

Aufgabe 2 – Wstaw poprawny czasownik w Imperativie:

1. ___ (gehen, wir) ins Kino!
2. ___ (nehmen, Sie) bitte Platz!
3. ___ (essen, ihr) mehr Gemüse!
4. ___ (trinken, du) genug Wasser!
5. ___ (arbeiten, ihr) schneller!
6. ___ (schreiben, du) deinen Namen!
7. ___ (lesen, du) das Buch!
8. ___ (fahren, Sie) vorsichtig!
9. ___ (spielen, du) mit deinen Freunden!
10. ___ (sprechen, ihr) klar und laut!

Lösungen:

Aufgabe1

1. Hilf mir!
2. Hör auf zu sprechen!
3. Öffne die Tür!
4. Schreib einen Brief!
5. Geh schlafen!
6. Iss Frühstück!
7. Hör aufmerksam zu!
8. Komm hierher!
9. Mach die Hausaufgabe!
10. Setz dich, bitte!

Aufgabe2

1. Gehen wir ins Kino!
2. Nehmen Sie bitte Platz!
3. Esst mehr Gemüse!
4. Trink genug Wasser!
5. Arbeitet schneller!
6. Schreib deinen Namen!
7. Lies das Buch!
8. Fahren Sie vorsichtig!
9. Spiel mit deinen Freunden!
10. Sprecht klar und laut!

Popularne czasowniki w trybie rozkazującym :

Podsumowanie:

Tryb rozkazujący po niemiecku nie gryzie:) Klucz to: du → bez -st, ihr → bez „ihr”, Sie → pełna forma + Sie.

Dodać trzeba tylko trochę praktyki, bo wyjątki (sein, haben, nieregularne) też mają swoje smaczki.

Na koniec rada w stylu Imperativu: Lern fleißig! (Ucz się pilnie!), Üb viel! (Ćwicz dużo!) i… Lach auch ein bisschen! (Śmiej się też trochę!) . Do zobaczenia w kolejną sobotę:)