Czasowniki zwrotne

• 12 września 2025, godz: 11:47
• Agnieszka Kastner

Hallo, tu Aga – Twoja germanistka od zadań specjalnych z niemieckiego!

Dziś na tapetę bierzemy temat, który uczniowie albo uwielbiają, albo... no cóż – mylą z jogą i medytacją (mich, dich, sich...)

Co to są czasowniki zwrotne? To takie czasowniki, które łączą się z zaimkiem zwrotnym "sich".

Beispiel:

• Ich wasche mich. – Myję się.

• Du ärgerst dich. – Złościsz się.

Jak to działa?  W czasie teraźniejszym odmieniamy czasownik + dobieramy odpowiednią formę "sich" do danej osoby:

UWAGA: Zaimki zwrotne mogą występować z Akkusativem (najczęściej) albo z Dativem (w określonych sytuacjach).

Najczęściej używane czasowniki zwrotne:

1. z zaimkiem zwrotnym w Akkusativie:

1. sich beeilen – spieszyć się
2. sich befinden – znajdować się
3. sich beschweren – skarżyć się
4. sich bewerben (um) – ubiegać się (o)
5. sich entschuldigen – przepraszać
6. sich erinnern (an) – przypominać sobie (coś)                                                              
7. sich freuen (auf/über) – cieszyć się (na coś/z czegoś)
8. sich interessieren (für) – interesować się (czymś)
9. sich konzentrieren (auf) – koncentrować się (na)
10. sich setzen – siadać
11. sich treffen – spotykać się
12. sich umziehen – przebierać się
13. sich waschen – myć się
14. sich kämmen – czesać się
15. sich rasieren – golić się
16. sich entspannen – relaksować się
17. sich schminken – malować się

2. z zaimkiem zwrotnym w Dativie:

Uwaga: Zaimki w Dativie występują wtedy, gdy w zdaniu występuje jeszcze Akkusativ (np. przedmiot), np. "Ich kaufe mir ein Buch."

Beispiele:

1. sich etwas vorstellen – wyobrażać sobie coś
2. sich etwas merken – zapamiętać sobie coś
3. sich etwas leisten – pozwolić sobie na coś
4. sich etwas wünschen – życzyć sobie czegoś

Przykłady w zdaniach:

1. Ich beeile mich, sonst komme ich zu spät. – Spieszę się, inaczej się spóźnię.
2. Er freut sich über das Geschenk. – On cieszy się z prezentu.
3. Wir setzen uns. – Siadamy.
4. Hast du dich verletzt? – Zraniłeś się?
5. Ich habe mir (Dat.)den Film schon angesehen. – Już obejrzałem sobie ten film.
6. Du musst dich mehr konzentrieren. – Musisz się bardziej koncentrować.
7. Ich kämme mich jeden Morgen. – Czeszę się każdego ranka.
8. Ich kämme mir (Dat.) meine Haare. - Czeszę sobie włosy.
9. Sie entschuldigen sich für die Verspätung. – Oni przepraszają za spóźnienie.
10. Ich habe mir (Dat.) ein neues Fahrrad gewünscht. – Zażyczyłem sobie nowy rower.
11. Wir haben uns im Park getroffen. – Spotkaliśmy się w parku.

Inne przykłady z zaimkiem w Dativie:

1. Ich kaufe mir ein neues Buch. – Kupuję sobie nową książkę.
2. Du merkst dir den Namen. – Zapamiętasz sobie to imię.
3. Sie stellt sich einen Strandurlaub vor. – Ona wyobraża sobie wakacje na plaży.
4. Wir wünschen uns gutes Wetter. – Życzymy sobie dobrej pogody.

Niemiecki żarcik gramatyczny:

Lehrer: Wo wurde der Friedensvertrag von 1806 unterschrieben?

Fritzchen: Unten rechts?

A teraz czas na zadanie dla Was:  Uzupełnij czasowniki zwrotne we właściwej formie.

1. Ich ___ über das Geschenk. (sich freuen)
2. Er ___ jeden Morgen. (sich rasieren)
3. Wir ___ um 18 Uhr. (sich treffen)
4. ___ du ____ an den Lehrer? (sich erinnern)
5. Ich ______das Gesicht. (sich waschen )
6. Sie (Sing.) ___ für den Fehler. (sich entschuldigen)
7. Ich ___ ein neues Handy. (sich wünschen)
8. Du ___ doch immer so! (sich beeilen)
9. Wir ___ gleich. ( sich umziehen)
10. Ich ___ den Namen nicht. (sich merken)

Lösung:

1. Ich freue mich über das Geschenk.
2. Er rasiert sich jeden Morgen.
3. Wir treffen uns um 18 Uhr.
4. Erinnerst du dich an den Lehrer?
5. Ich wasche mir das Gesicht.
6. Sie entschuldigt sich für den Fehler.
7. Ich wünsche mir ein neues Handy.
8. Du beeilst dich doch immer so!
9. Wir ziehen uns gleich um.
10. Ich merke mir den Namen nicht.

I to by było na tyle w naszej przygodzie z czasownikami zwrotnymi. Mam nadzieję, że teraz brzmią one dla Was mniej tajemniczo, a ich użycie stanie się coraz bardziej naturalne. Pamiętajcie: im częściej sięgacie po przykłady i ćwiczenia, tym szybciej „oswoicie” tę część gramatyki.