Czasowniki rozdzielnie złożone i nierozdzielne

• 12 września 2025, godz: 13:06
• Agnieszka Kastner

Hallo, tu Aga – Wasza germanistka:)

Dziś na tapecie ponownie : czasowniki rozdzielnie złożone (trennbare Verben) – czyli takie, które czasem mają własne zdanie na temat szyku ale w wersji rozszerzonej:)

Przypominajka : Co to są czasowniki rozdzielnie złożone?

To czasowniki, które składają się z przedrostka (Partikel) + czasownika głównego. W zdaniu oznajmującym w czasie teraźniejszym przedrostek ląduje na końcu zdania.

Jak to wygląda w praktyce?

Beispiel:

aufstehen – wstawać - Ich stehe um 7 Uhr auf. – Wstaję o 7.

Czasownik się rozdziela:

• "stehe" zostaje na miejscu drugiem,
• "auf" wędruje na koniec.

Najpopularniejsze przedrostki rozdzielne:  ab-, an-, auf-, aus-, bei-, ein-, mit-, nach-, vor-, weg-, zu-, zurück-

Przykłady najczęściej używanych czasowników:

A jak w innych czasach?

Perfekt – Partizip II też się rozdziela i dostaje "ge" po przedrostku!

• Ich bin aufgestanden. Wstałem.
• Wir haben eingekauft. Zrobiłem zakupy.

Bezokolicznik z "zu" – "zu" wchodzi między przedrostek a czasownik.

• Ich habe vor, früh aufzustehen. Zamierzam wcześnie wstać.
• Er versucht, mitzukommen. On spóbuje pójść ze mną / z nami.

Żarcik niemiecki:)

Was macht ein fauler Deutscher morgens?Er steht nicht auf, er liegt weiter!

Czasowniki nierozdzielnie złożone (Untrennbare Verben).

W odróżnieniu od rozdzielnie złożonych, tutaj przedrostek nie oddziela się od czasownika w żadnej formie czasowej.

Typowe przedrostki nierozdzielne to: be-, emp-, ent-, er-, ge-, miss-, ver-, zer-

Przykłady zdań z czasownikami nierozdzielnie złożonymi:

Ciekawostka: czasowniki, które mogą być rozdzielnie lub nierozdzielnie złożone.

Niektóre czasowniki wyglądają tak samo, ale ich znaczenie i rozdzielność zależą od akcentu i kontekstu.

Bespiele:

umfahren

• Ich umfahre den Baum. (nierozdzielnie) ➜ Tłumaczenie: Objeżdżam drzewo. ➜ Znaczenie: jadę wokół przeszkody, nie dotykając jej. ➜ Uwaga: akcent pada na drugą sylabę – umfahren
• Ich fahre den Baum um. (rozdzielnie) ➜ Tłumaczenie: Przejeżdżam drzewo i je przewracam. ➜ Znaczenie: dosłownie potrącam drzewo autem. ➜ Uwaga: akcent na przedrostek – umfahren

übersetzen

• Sie übersetzt den Text. (nierozdzielnie) ➜ Tłumaczenie: Tłumaczy tekst. ➜ Znaczenie: zamienia tekst z jednego języka na inny. ➜ Uwaga: übersetzen
• Wir setzen mit dem Boot über. (rozdzielnie) ➜ Tłumaczenie: Przeprawiamy się łodzią. ➜ Znaczenie: przepłynąć na drugą stronę. ➜ Uwaga: über**setzen*

durchfahren

• Er durchfährt die Stadt ohne Halt. (nierozdzielnie) ➜ Tłumaczenie: Przejeżdża przez miasto bez zatrzymania. ➜ Znaczenie: ruch ciągły, bez przerwy. ➜ Uwaga: durchfahren
• Er fährt die Straße durch. (rozdzielnie) ➜ Tłumaczenie: Przejeżdża przez ulicę (aż do końca). ➜ Znaczenie: podkreśla proces i zakończenie przejazdu. ➜ Uwaga: durch*fahren

Podsumowanie:

Czas na zadanie:)

Aufgabe 1

Przetłumacz zdania na język niemiecki.

1. Codziennie wstaję o 6:30.
2. On dzwoni do babci w niedzielę.
3. Czy pójdziesz ze mną?
4. Po południu robię zakupy.
5. Zamknij proszę okno.
6. Wieczorem oglądam telewizję.
7. Przygotowuję prezent na urodziny.
8. Ona wraca późno do domu.
9. Odbieram dzieci ze szkoły.
10. W weekend wychodzimy ze znajomymi. 

Aufgabe 2

Przeczytaj zdania poniżej i zdecyduj, czy czasownik jest rozdzielnie (R) czy nierozdzielnie (N) złożony. Następnie przetłumacz zdanie na polski.

1. Ich rufe meine Freundin an.
2. Er vergisst oft seine Hausaufgaben.
3. Wir fahren morgen nach Berlin ab.
4. Sie besucht ihre Eltern am Wochenende.
5. Der Zug fährt pünktlich ab.
6. Ich empfehle dir dieses Buch.
7. Er steht jeden Morgen früh auf.
8. Sie erklärt die neue Grammatikregel.
9. Wir setzen mit dem Boot über.
10. Sie versteht die Aufgabe nicht.
11. Ich fahre die Stadt um. (znaczenie: objechać)
12. Ich fahre den Baum um. (znaczenie: przejechać i przewrócić)
13. Er macht das Licht aus.
14. Sie missversteht oft die Bedeutung.
15. Ich höre die Musik an.

Lösungen 

Aufgabe 1

1. Ich stehe jeden Tag um 6:30 auf.
2. Er ruft die Oma am Sonntag an.
3. Kommst du mit?
4. Am Nachmittag kaufe ich ein.
5. Mach bitte das Fenster zu.
6. Abends sehe ich fern.
7. Ich bereite ein Geschenk zum Geburtstag vor.
8. Sie kommt spät nach Hause zurück.
9. Ich hole die Kinder von der Schule ab.
10. 10. Am Wochenende gehen wir mit Freunden aus.

Aufgabe 2

1. R - Dzwonię do mojej przyjaciółki.
2. N - On często zapomina swoich prac domowych.
3. R - Jutro wyjeżdżamy do Berlina.
4. N - Ona odwiedza swoich rodziców w weekend.
5. R - Pociąg odjeżdża punktualnie.
6. N - Polecam ci tę książkę.
7. R - Wstaje wcześnie każdego ranka.
8. N - Ona wyjaśnia nową zasadę gramatyczną.
9. R - Przeprawiamy się łodzią.
10. N - Ona nie rozumie zadania.
11. R - Objeżdżam miasto.
12. N - Przejeżdżam drzewo i je przewracam.
13. R - Wyłączam światło.
14. N - Często źle rozumie znaczenie.
15. R - Słucham muzyki.

Tak oto dobrnęliśmy do końca naszej przygody z czasownikami rozdzielnie złożonymi. Na początku czasowniki rozdzielnie złożone mogą wydawać się jak rozsypane puzzle. Ale z każdą próbą łatwiej układać je w całość. Ćwiczcie regularnie, a szybko zauważycie, że ten typ czasowników staje się naturalnym elementem Waszej niemieckiej układanki:)